Immunotherapie op maat voor patiënten met uitgezaaide triple negatieve borstkanker

Triple negatieve borstkanker (TNBC) is een agressieve vorm van borstkanker die vaak bij jonge vrouwen (< 45 jaar) voorkomt. Door de afwezigheid van de 3 receptoren kan deze vorm van kanker niet behandeld worden met hormoontherapie of HER2 (eiwit)-remmende medicijnen, maar alleen met standaard chemotherapie. Als de ziekte is uitgezaaid (gemetastaseerd) overlijden de meeste patiënten binnen een jaar. Er is dan ook een grote behoefte aan nieuwe middelen om gemetastaseerd TNBC te behandelen.

Wat is de aanleiding voor dit onderzoek?
Triple negatieve borstkanker (TNBC) is een agressieve vorm van borstkanker die vaak bij jonge vrouwen (< 45 jaar) voorkomt. Door de afwezigheid van de 3 receptoren kan deze vorm van kanker niet behandeld worden met hormoontherapie of HER2 (eiwit)-remmende medicijnen, maar alleen met standaard chemotherapie. Als de ziekte is uitgezaaid (gemetastaseerd) overlijden de meeste patiënten binnen een jaar. Er is dan ook een grote behoefte aan nieuwe middelen om gemetastaseerd TNBC te behandelen.
In de afgelopen jaren heeft onderzoek uitgewezen dat middels immunotherapie kanker kan worden bestreden door activatie van het eigen immuunsysteem. Recent is aangetoond dat deze immunotherapie (bijvoorbeeld anti-PD1) zeer effectief blijkt te zijn bij patiënten met melanoom, longkanker en blaaskanker. Recent is een klein aantal gemetastaseerde TNBC patiënten behandeld met anti-PD1 in fase-I studies en de resultaten van deze studies zijn veelbelovend.

Wat is het doel van dit onderzoek?
Het doel is om voor start van de behandeling met anti-PD1 aan de hand van tumorkenmerken (bio-merkers) te kunnen voorspellen bij welke TNBC patiënten met gemetastaseerde ziekte de immunotherapie zal aanslaan. Dit kan immunotherapie-op-maat mogelijk maken. Daarnaast wordt onderzocht of anti-PD1 nog beter werkt als het gecombineerd wordt met een lage dosis chemotherapie of bestraling.

Hoe wordt het onderzoek uitgevoerd?
Recent is in het NKI-AVL een klinische fase-2 studie van start gegaan waarbij 84 TNBC patiënten met uitzaaiingen kunnen deelnemen. Alle patiënten worden behandeld met anti-PD1 en er zal gekeken worden bij hoeveel en bij welke tumoren de behandeling aanslaat.
Sommige patiënten krijgen voorafgaand aan de anti-PD1 een lage dosis chemotherapie of bestraling. Voor de start en na afloop van de behandeling zullen er tumorbiopten en extra bloed worden afgenomen om naar veranderingen in de tumorcellen en de afweercellen in het bloed te kijken.
De volgende technieken zullen ingezet worden om de tumor en immuuncellen te analyseren:
1) analyse van aanwezigheid en kenmerken van immuuncellen in de tumor
2) analyse van eigenschappen van het tumor-DNA en RNA
3) analyse van hoeveelheid en type immuuncellen in het bloed.

Wat zijn de te verwachten resultaten en wat is de impact voor de patiënt?
De resultaten van dit onderzoek kunnen overbehandeling van patiënten met uitgezaaide triple negatieve borstkanker voorkomen. Hierdoor worden zij niet onnodig blootgesteld aan een niet effectieve behandeling en de bijbehorende effecten.