Mindfulnesstraining voor patiënten en hun partners

Mindfulness voor patiënten en partners. Bij succes zal de training structureel worden opgenomen in het behandelaanbod voor borstkankerpatiënten.

Wat is de aanleiding voor dit project?
Als de diagnose borstkanker is gesteld volgt meestal een intensieve medische behandeling. Vaak is er ook behoefte aan psycho-sociale ondersteuning. Mindfulness is hiervoor een effectieve behandeling en wordt de laatste jaren steeds meer toegepast in de gezondheidszorg. In de training worden vaardigheden aangeleerd waarbij men oefent met bewuster in het leven te staan en aandacht te schenken wat zich in het hier en nu aandient, zonder te
oordelen. Zo kan er ruimte ontstaan om op een andere, wellicht behulpzamere manier om te gaan met lichamelijke of psychische klachten. Het doel van dit
project was om mindfulness te integreren in het behandeltraject van borstkankerpatiënten in het Radboudumc en daarbuiten en te onderzoeken hoe dat
het beste zou kunnen gebeuren.

Hoe is het project uitgevoerd?
Het project werd uitgevoerd in het Radboudumc en het Jeroen Bosch Ziekenhuis. Borstkankerpatiënten werden geïnformeerd over de mogelijkheid van deelname aan een mindfulnesstraining door hun oncoloog of mammacareverpleegkundige, folders of via websites van Pink Ribbon, Borstkankervereniging, of het Radboudumc. Na aanmelding werden zij benaderd door de projectcoördinator van het zorginnovatieproject voor een intake. Hierna konden ze deelnemen aan een groepstraining van 9 weken inclusief een stiltedag. Vanaf mei 2014 was er tevens een mogelijkheid om de mindfulnesstraining online te volgen als de voorkeur hiernaar uitging.
Voor en na de training hebben de deelnemers een vragenlijst ingevuld, waarmee het effect van de training werd gemeten. In de afgelopen drie jaar hebben er
in het Radboudumc in Nijmegen negen mindfulness trainingen plaatsgevonden en in het Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch drie. In totaal hebben 137 borstkankerpatiënten een mindfulness training gevolgd, waarvan 116 in een groep en 21 online.

Wat zijn de resultaten?
Het blijkt dat borstkankerpatiënten na de mindfulnesstraining minder angst- en depressieve klachten hadden en juist meer zelfcompassie, welbevinden en mindfulness-vaardigheden ervaarden. Ook werd verbetering aangetoond op een aantal aspecten van de kwaliteit van leven. De meeste vrouwen hebben het lotgenotencontact als behulpzaam ervaren voor het leerproces. Daarnaast bleek dat patiënten in verschillende fases van hun behandeling profijt konden hebben van de training, waarbij de periode na de intensieve behandeling over het algemeen als een goed moment werd ervaren om de training te doen.

Wat is de impact voor de borstkankerpatiënt?
Het resultaat bevestigt het positieve effect van mindfulness trainingen, nu in het bijzonder voor borstkankerpatiënten. De studie geeft inzicht in het moment waarop de training zou moeten worden aangeboden, de wenselijkheid partners/naasten bij de trainingen te betrekken en het gebruik van de online versie.
De financiering van de mindfulness training heeft veel aandacht gekregen o.a. in overleg met zorgverzekeraars.
Thans wordt de mogelijkheid onderzocht de training op te nemen in de richtlijn Oncologische Revalidatie. Zo mogelijk wordt de training opgenomen in het
reguliere zorgaanbod van het Radboud. Diverse workshops en presentaties zijn gehouden.
Het eerste artikel is recent geaccepteerd bij een internationaal tijdschrift. Een tweede artikel wordt verwacht in 2016.