ARM: lymfoedeem voorkomen door sparen van lymfeklieren

Helpt het sparen van lymfeklieren in de arm tegen lymfoedeem?

Wat is de aanleiding voor dit project?
Dit betreft een vervolgstudie om erachter te komen of het sparen van de armklieren leidt tot een vermindering van lymfe-oedeem. Borstkankerpatiënten die een operatie ondergaan waarbij de lymfeklieren in de oksel worden verwijderd, kunnen te maken krijgen met het optreden van secundair lymfe-oedeem in de arm. Door beschadiging van de lymfebanen kan bij hen het lymfevocht niet goed worden afgevoerd. Sommige lymfeklieren die bij de arm horen blijken op een plaats in de oksel te zitten die volledig wordt verwijderd bij een standaard okselklierdissectie. Het sparen van deze klieren bij de okselklierdissectie zou een reductie kunnen geven van de kans op het optreden van lymfoedeem en de daarmee samenhangende klachten.
In een pilot studie, verricht in het Amphia ziekenhuis in Breda, is gebleken dat deze armklieren met behulp van blauwe kleurstof (geïnjecteerd in de bovenarm) goed kunnen worden opgespoord. Deze techniek heet axillary reverse mapping (ARM). Na pathologisch onderzoek van de armklieren bleken deze bij slechts een klein gedeelte van de patiënten een uitzaaiing bevatten.
Om erachter te komen of het sparen van de armklieren daadwerkelijk leidt tot een vermindering van lymfe-oedeem is deze vervolgstudie opgezet. In de studie zullen patiënten worden gerandomiseerd tussen standaard okselklierdissectie en okselklierdissectie waarbij de armklieren gespaard worden. Zowel voor de operatie als na de operatie zullen er onderzoeken worden verricht om de aan- of afwezigheid van lymfe-oedeem en de ernst ervan te meten.

Enkele jaren geleden is er een techniek beschreven waarbij het lymfatische drainage patroon vanuit de arm peroperatief kan worden gevisualiseerd: axillary reverse mapping (ARM).
De ARM studie is tot op heden een uniek prospectief gerandomiseerde multicenter onderzoek welke het concept van “Axillary Reverse Mapping” (ARM) onderzoekt en waarbij wordt uitgezocht of het sparen van de lymfestroom vanuit de bovenste extremiteit op het niveau alwaar ze door de oksel trekt, bijdraagt aan een vermindering van de morbiditeit.
Het concept van ARM is het in kaart brengen van de lymfedrainage van de arm, zodat deze gedurende een OKD kan worden gespaard. Indien lymfoedeem na een OKD zou worden veroorzaakt door het doornemen van deze lymfebanen cq. het verwijderen van bijbehorende lymfeklieren, kan het sparen van deze structuren de incidentie van lymfoedeem wellicht verminderen.
Tussen oktober 2009 en juni 2011 heeft er in het Amphia ziekenhuis Breda een pilot studie gelopen. Patiënten met een invasief mamma carcinoom, die werden geadviseerd een OKD te ondergaan, werden opgenomen in een studie. Bij deze patiënten werd pre-operatief blauwe kleurstof (Patent Blue) geïnjecteerd in de ipsilaterale bovenarm. Tijdens de OKD werden de ARM-klieren geïdentificeerd, separaat verwijderd en opgestuurd voor pathologisch anatomisch (PA) onderzoek. Vervolgens werd een standaard OKD verricht.
Bij de analyse van de resultaten werden de patiënten onderverdeeld in twee groepen: Patiënten die in aanmerking kwamen voor een aanvullende OKD en patiënten met een indicatie voor een primaire OKD op basis van klinische positieve oksel. Uit deze pilot studie blijkt dat het technisch goed mogelijk is om d.m.v. de ARM-techniek de arm lymfeklieren te visualiseren (meer dan 90%) en separaat te verwijderen. Verder blijkt uit de pilot studie dat additionele metastasen in deze armklieren niet werden aangetroffen in de SWK+-groep. Het sparen van deze klieren met behulp van de ARM-procedure in de SWK+-groep is wellicht oncologisch veilig. In de CP-N+-groep werden in 22% metastatisch tumor weefsel aangetroffen in de armklieren. Verder onderzoek en subgroep analyse is nog geïndiceerd voordat de ARM-procedure kan worden toegepast in een deel van deze groep.

Wat is de impact voor de patiënt?
Deze studie onderzoekt of het sparen van de armklieren daadwerkelijk leidt tot een vermindering van lymfoedeem. Als blijkt dat deze methode de kans op lymfoedeem daadwerkelijk vermindert, is dit een goed alternatief voor een groot aantal borstkankerpatiënten. Met als resultaat een betere kwaliteit van leven. Als blijkt dat axillary reverse mapping de kans op lymfoedeem daadwerkelijk verminderd kan deze chirurgische techniek voor een groot aantal borstkankerpatiënten bijdragen aan een betere kwaliteit van leven.

Lees meer over dit onderzoek op www.armstudie.nl/over-arm-studie

Lees het nieuwsbericht over deze studie