Kwaliteit van leven bij borstkanker

Door regelmatig de kwaliteit van leven van borstkankerpatiënten te monitoren, hopen de onderzoekers dit onderwerp in het gesprek tussen arts en patiënt beter bespreekbaar te maken.

De gevolgen van de diagnose en behandeling van borstkanker zijn voor iedere patiënt uniek. Vooraf is het lastig voorspellen hoe het zal gaan, zowel lichamelijk, functioneel, psychologische als sociaal. Tussen arts en patiënt wordt vooral medische informatie uitgewisseld. De psychologische en sociale aspecten blijven vaak onbesproken. Dat maakt het voor zorgverleners lastig de ziektelast en zorgbehoeften van patiënten goed in te schatten.

Deze studie onderzoekt wat het effect is van vaker meten en bespreken van informatie over kwaliteit van leven. Daarvoor vult de helft van de vrouwen die in het Leids UMC worden behandeld regelmatig vragenlijsten in. De uitkomsten hiervan geeft de zorgverlener en de patient inzicht in de gezondheidsbeleving en kan als input dienen bij het consult. De andere helft van de vrouwen krijgt de normale behandeling, zoals altijd. De onderzoekers vergelijken vervolgens welke thema's er worden besproken tijdens het consult. Ook bekijken ze of er verschillen zijn in kwaliteit van leven tussen de groepen.

De onderzoekers verwachten op basis van eerdere studies dat de eerste groep met hun arts meer zal spreken over onderwerpen met betrekking tot de kwaliteit van leven. Bovendien verwachten ze dat het consult niet perse langer duurt. De hoop is dus dat deze aanpak leidt tot een efficiënter gesprek tussen arts en patiënt, waarbij patiëntperspectief een vaste rol krijgt in het gesprek tussen arts en patiënt.

Wat is de status van dit project en zijn er resultaten?
Tussentijdse analyses wijzen er echter op dat de interventie, zoals verwacht een positief effect heeft op de interactie tussen arts en patiënt tijdens de reguliere consulten voor hun chemotherapie. Vergelijking tussen de interventiegroep en de controlegroep laat zien dat er een grotere verscheidenheid aan Kwaliteit van Leven-georiënteerde onderwerpen tijdens het consult worden besproken wanneer patiënten voor het consult de vragenlijst hebben ingevuld (20% meer dan in de controlegroep). Het grootste verschil is zichtbaar bij het bespreken van het emotioneel functioneren van patiënten. Waar emoties in de controlegroep in 74% van de consulten werden besproken, was dit percentage in de interventiegroep 41%. De interventie lijkt daarmee het bespreken van persoonlijke onderwerpen te vergemakkelijken.

Conclusie: Het meten en bespreken van kwaliteit van leven voor patiënten met (borst)kanker is een eenvoudige, niet belastende methode om inzicht te houden in het functioneren van patiënten tijdens hun chemotherapie, Het biedt patiënt én hun zorgverleners een up-to-date overzicht van de belangrijkste klachten en zorgvragen op verschillende momenten tijdens de behandeling, Ook lijkt dit het bespreken van het emotionele welbevinden van patiënten te vergemakkelijken. Dit is relevant omdat emoties vaak onvoldoende besproken worden tijdens het consult, terwijl ze een belangrijke impact hebben op de ervaren kwaliteit van leven. Voorlopige analyses laten zien dat patiënten in de controlegroep over de tijd meer ziektelast (distress) gaan ervaren.
Patiënten die hun kwaliteit van leven regelmatig hebben besproken met hun arts daarentegen ervaren hun ziektelast aan het eind van de studie even hoog als aan het begin. Deze interventie heeft daarmee waarschijnlijk niet alleen een gunstig effect op het bespreken van het emotioneel functioneren in de spreekkamer, maar ook op het emotioneel welbevinden van patiënten zelf.