Minder pijn bij mammografie

In Nederland krijgen vrouwen vanaf 50 jaar elke twee jaar een oproep om mee te doen aan het bevolkingsonderzoek borstkanker. Dit gebeurt met een mammografie. Daarbij worden röntgenfoto's van de borsten gemaakt. Voor een goede kwaliteit is het nodig de borst plat te drukken onder een compressieplaat. Dit is voor veel vrouwen vervelend of zelfs pijnlijk. Daarom dit onderzoek om te kijken of een andere manier minder pijnlijk is.

Wat is de aanleiding voor dit project?
Het maken van een mammogram is voor veel vrouwen pijnlijk, omdat de borst stevig wordt aangedrukt onder een compressieplaat. Dit is nodig om een goede foto te maken, maar de kracht waarmee dit gebeurt is in alle gevallen gelijk. Bij het maken van de foto wordt de borst stevig aangedrukt onder een compressieplaat om te zorgen dat de kwaliteit van de foto zo hoog mogelijk is. Het aandrukken wordt door veel vrouwen als onaangenaam of zelfs (zeer) pijnlijk ervaren. In dit onderzoek is gekeken of een andere manier van aandrukken de pijn bij het maken van de borstfoto kan verminderen. De kracht wordt dan aangepast aan de grootte en de stevigheid van de borst van de individuele vrouw (druk-geleide compressie).

Hoe is het project uitgevoerd?
Aan het onderzoek hebben 482 vrouwen deelgenomen. Bij deze vrouwen zijn vier foto’s gemaakt, waarvan door middel van druk-geleide compressie. Het onderzoek vond plaats onder vrouwen uit de regio Oost.

Wat is de status van het project, zijn er resultaten?
Uit de vergelijking van de twee methoden blijkt dat de druk-geleide aanpak leidt tot aanzienlijk afname in de gemiddelde pijn, maar vooral tot het grotendeels verdwijnen van extreme pijn. Daarbij blijft de kwaliteit van de foto van hoge kwaliteit en is ook de stralingsdosis acceptabel. Het is wel van belang dat de laboranten die deze methode gaan gebruiken extra opleiding krijgen om de druk-geleide aanpak goed toe te passen. Aan de implementatie van deze methode bij het landelijk bevolkingsonderzoek wordt nu gewerkt.

Wat is de impact voor de borstkankerpatiënt?
Dit onderzoek toont aan dat het maken van borstfoto’s minder pijnlijk kan zijn. Dit heeft impact voor alle vrouwen die regelmatig een borstfoto (moeten) laten maken, zoals vrouwen die deelnemen aan het bevolkingsonderzoek borstkanker, maar ook de grote groep borstkankerpatiënten die jaarlijks terugkomen in het ziekenhuis voor controle. Vooral voor de vrouwen uit deze laatste groep die een borstsparende operatie hebben ondergaan kan de druk-geleide methode een aanzienlijke verlichting in pijn bij mammografie opleveren.