Mogelijkheden voor behoud van arbeidsparticipatie bij vrouwen behandeld voor borstkanker

Borstkankerpatiënten blijken vaker dan gemiddeld werkloos te worden. Waardoor komt dit en hoe kunnen vrouwen beter begeleid worden in terugkeer naar werk?

Wat is de aanleiding voor dit onderzoek?
Uit de literatuur blijkt dat borstkankerpatiënten vaker werkloos of arbeidsongeschikt zijn dan leeftijdsgenoten zonder borstkanker. In veel studies is onderzocht wat succes- en belemmerende factoren zijn voor de terugkeer naar werk in de eerste jaren na diagnose. Over de periode daarna is erg weinig bekend.
In deze studie hebben we redenen onderzocht voor veranderingen in de werksituatie van vrouwen vijf tot tien jaar na de borstkankerdiagnose. Deze informatie kan worden gebruikt voor de ontwikkeling van interventies om terugkeer naar werk goed te laten verlopen.

Hoe is dit onderzoek uitgevoerd?
Voor dit project is op meerdere manieren informatie verzameld:
1. Gegevens van de Nederlandse Kanker Registratie en het Centraal Bureau voor de Statistiek hebben inzicht gegeven in de arbeidsmarktpositie van vrouwen met borstkanker tot 10 jaar na diagnose ten opzichte van leeftijdsgenoten zonder borstkanker. Met deze gegevens is ook gekeken naar de rol van borstkankerbehandeling voor de arbeidsmarktpositie van deze vrouwen.
2. Daarnaast zijn er vragenlijsten verstuurd naar (ex)-borstkankerpatiënten van het Antoni van Leeuwenhoek. Met de verzamelde gegevens is nagegaan hoe patiënten zelf hun terugkeer naar werk hebben ervaren en welke factoren daarin voor hen belangrijk zijn.
3. Tot slot is door middel van groepsinterviews dieper ingegaan op mogelijke interventies die (gesprekken over) terugkeer naar werk zouden kunnen vergemakkelijken.

Wat is de status/zijn er resultaten?
Deelonderzoek 1. Het onderzoek is afgerond.
Deelonderzoek 2. De resultaten van het onderzoek, de JOBS studie, zijn voor publicatie aangeboden.
In totaal hebben 1.167 vrouwen aan de studie hun medewerking gegeven en een vragenlijst ingevuld, waarvan bijna 1000 vrouwen werkten ten tijden van hun diagnose. Aan de hand van de vragenlijst en de reacties van de deelnemers is een factsheet gemaakt, met daarin in de belangrijkste bevindingen van deze studie. Deze is naar alle vrouwen gestuurd die hebben meegedaan aan het onderzoek en die hebben aangegeven graag op de hoogte te willen worden gehouden van de uitkomsten.
Deelonderzoek 3. Er zijn drie focus groep sessies gehouden met deelnemers aan de JOBS studie, waarin op basis van de gegevens uit de vragenlijsten dieper is ingegaan op factoren die terugkeer naar werk hebben beïnvloed, in positieve en negatieve zin. In deze focusgroepen is ook een zelfhulp instrument geïntroduceerd, ontwikkeld in het Verenigd Koninkrijk, dat vrouwen bij het plannen en tijdens gesprekken over terugkeer naar werk kan ondersteunen.

Wat is de impact voor de borstkankerpatiënt?
Een aanzienlijk deel van de borstkankerpatiënten werkt wanneer bij hen borstkanker wordt vastgesteld. Onze studies hebben laten zien dat een groot deel van hen het werk weer kan oppakken na de borstkankerbehandeling, al ervaren zij soms beperkingen. Een klein deel van de vrouwen die 5-10 jaar na borstkanker wel werkt, heeft echter zowel geestelijk als lichamelijk een dusdanig aantal klachten dat zij sterk lijken op de groep vrouwen die op dat moment arbeidsongeschikt zijn bevonden. Mogelijk heeft deze groep een hoog risico om alsnog uit te vallen of heeft deze groep een manier gevonden om om te gaan met de ervaren problemen.