Ademtest als alternatief voor screening

Ontwikkeling en evaluatie van een ademtest als alternatief of aanvulling op mammografie.

Voor een aantal vrouwen is de mammografie heel vervelend en pijnlijk. Daarom is er de Breath Test (ademtest) ontwikkeld. Als dit onderzoek uitwijst dat de ademtest een betrouwbaar middel is om borstkanker op te sporen, kan dit op termijn een alternatief zijn voor de huidige manier van screenen op borstkanker met een mammografie of röntgenfoto.

Update maart 2014: Borstkanker in zes minuten op te sporen met ademtest

In het kader van een bevolkingsonderzoek worden in Nederland daarom alle vrouwen tussen de 50 en 75 jaar iedere twee jaar opgeroepen voor het maken van een mammogram. “Een mammogram kan echter pijnlijk en onplezierig zijn, nog afgezien van de mogelijk schadelijke gevolgen van de röntgenstraling,” zegt dr. Roy Lalisang, medisch oncoloog bij Maastricht UMC+. “De ademtest heeft deze problemen niet.”

Borstkanker uitsluiten
De wetenschappers onderzochten de ademtest, ontwikkeld door het Amerikaanse Menssana Research, bij 244 vrouwelijke deelneemsters aan het onderzoek. Daarvan ondergingen 130 vrouwen een screeningsmammogram, waarvan 93 met een normaal resultaat en 37 hadden een afwijkende scan. Bij 114 vrouwen werd een weefselbiopt genomen van een tumor, daarvan hadden er 35 borstkanker en 79 een goedaardige tumor. Allen deden vervolgens de ademtest die gebaseerd is op het meten van zogenoemde vluchtige organische stoffen in uitademingslucht. Vrouwen met borstkanker produceren een ander profiel van deze stoffen dan gezonde vrouwen. De ontwikkelde ademtest bleek voor het eerst in staat om daadwerkelijk deze profielen van elkaar te onderscheiden.

Mammogram vervangen
“Het meest opzienbarende en bruikbare resultaat was de negatieve ademtest,” zegt prof. dr. Philippe Lambin, hoogleraar radiotherapie in Maastricht. “Met bijna honderd procent zekerheid was de test namelijk in staat om borstkanker uit te sluiten. Gezonde deelneemsters hadden in bijna alle gevallen dan ook een normale ademtest.” De test sloot tevens een afwijkend mammogram bij deze vrouwen uit. Daarmee kan een dergelijk belastend onderzoek bij deze groep vrouwen in de toekomst zeer waarschijnlijk achterwege blijven.” In het geval van een positieve ademtest werd in bijna tachtig procent van de gevallen ook borstkanker herkend. Bij een positieve ademtest dienen er aanvullende onderzoeken plaats te vinden ter bevestiging of uitsluiting van borstkanker.

De resultaten van dit onderzoek zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift PLOS ONE.
Het onderzoek is uitgevoerd met subsidie van de Stichting Pink Ribbon, Research School GROW van Maastricht UMC+/Maastricht University, Maastro Clinic en de US National Institutes of Health. Het Newark Beth Israel ziekenhuis in Newark en het Swedish Medical Center in Seattle (beiden in de Verenigde Staten) werkten ook mee aan het onderzoek.


Wil je meer weten over dit onderzoek?
In onderstaand filmpje uit begin 2013 vertelt onderzoekster Ann Claessens over hoe het onderzoek in zijn werk gaat.