DENSE-on: borstdensiteit ontmaskerd

Vrouwen met een hoge borstdensiteit (veel klier- en bindweefsel en weinig vetweefsel) krijgen vaker te maken met borstkanker dan gemiddeld. De onderzoekers ontwikkelen een model waarmee kan worden voorspeld bij wie het risico op borstkanker groter is en bij wie niet.

Waarom wordt deze studie uitgevoerd/wat is de aanleiding?
Vrouwen met een zeer hoge mammografische densiteit van het borstklierweefsel (borst met veel klier- en bindweefsel en weinig vetweefsel) hebben een verhoogde kans op het krijgen van borstkanker. Bovendien zijn eventueel aanwezige borsttumoren veel moeilijker te ontdekken op een röntgenfoto.
Bij ongeveer 4700 vrouwen met zeer dicht borstweefsel wordt onderzocht of markers in het bloed of tepelvocht aanwijzingen kunnen geven voor de aanwezigheid van borstkanker. Door ook bloed en tepelvocht af te nemen bij een vergelijkingsgroep van 1000 vrouwen met zeer lage borstdensiteit kan tevens meer inzicht gekregen worden in de biologische achtergrond van zeer dicht borstweefsel en waarom de ene vrouw dit heeft en de andere niet.

Hoe wordt de studie uitgevoerd?
De studie wordt uitgevoerd bij 4700 vrouwen met een zeer hoge borstdensiteit die deelnemen aan de zogenaamde DENSE studie. In de DENSE studie wordt de waarde van screenen met MRI onderzocht. Het DENSE-on project is hieraan gekoppeld en is er op gericht bij deze vrouwen een groot aantal leefstijl- en gezondheidskenmerken te verzamelen. Ook zullen bloedmonsters en tepelvocht worden afgenomen. Indien van toepassing zal ook biopsie en tumormateriaal worden verzameld. Deze vrouwen worden onderzocht op de aanwezigheid van borstkanker en gevolgd voor het optreden van borstkanker binnen 15 jaar na de start van het onderzoek.
Tegelijkertijd zal een vergelijkingscohort van 1000 vrouwen van vergelijkbare leeftijd met zeer lage borstdensiteit worden opgezet. Ook bij hen zullen medische- en leefstijlgegevens, bloedmonsters en tepelvocht worden verzameld. De gegevens van de twee groepen worden met elkaar vergeleken.

Wat is de status?
Bij alle DENSE deelneemsters wordt momenteel bloed verzameld op 8 verschillende locaties in Nederland. Inmiddels is van meer dan 2800 deelneemsters bloed beschikbaar. In 2015 hebben is er tepelvocht verzameld in een subgroep van de DENSE deelneemsters. Ook hebben is er bloed en tepelvocht verzameld in een groep van 1000 vrouwen met zeer lage borstdensiteit (controlegroep). In het laatste jaar wordt er nog bij meer vrouwen biologisch materiaal
verzameld en alles bijeengebracht in een centrale biobank. De vrouwen zullen in totaal 15 jaar gevolgd worden. De eerste resultaten worden in 2016 en in de tien jaar daarna verwacht. De eerste publicatie zal geschreven worden met behulp van de verzamelde vragenlijst gegevens en gaan over determinanten van borstdensiteit.

Welke impact heeft dit onderzoek op de patiënt?
Conclusies van dit onderzoek kunnen bijdragen aan toekomstige therapieën die de borstdensiteit en daarmee de kans op het ontwikkelen van borstkanker kunnen verminderen. Op lange termijn zal op basis van persoonlijke kenmerken en markers in bloed en tepelvocht kunnen worden voorspeld wie borstkanker zal ontwikkelen en wie niet.