Onderzoek werking van eenmalige hoge dosis bestraling

Na een borstsparende operatie komen patiënten 3 tot 5 weken dagelijks in het ziekenhuis om bestraling te ondergaan. Vooral door oudere patiënten wordt dit als belastend ervaren. Met dit onderzoek wordt gekeken of een eenmalige dosis bestraling op de borsttumor haalbaar is als behandeling. Dit project is een eerste stap op weg naar een minder belastende behandeling voor oudere patiënten.

Wat is de aanleiding voor dit project?
Volgens de huidige standaard komen patiënten na de borstsparende operatie, gedurende 3 tot 5 weken, dagelijks naar het ziekenhuis om bestraling te ondergaan. Sommige patiënten kunnen dit als te belastend ervaren, bijvoorbeeld door andere ziekten. Hierdoor wordt een aantal van deze patiënten onderbehandeld en zien we onnodig vaker een ongunstig beloop.
In dit onderzoek wordt de haalbaarheid onderzocht van eenmalige hoge dosis bestraling op de borsttumor in plaats van 3 tot 5 weken bestraling van de gehele borst. Dit onderzoek wordt uitgevoerd in de groep borstkankerpatiënten met een laag risico op terugkomst van de borstkanker.
Afhankelijk van de resultaten die met deze studie verkregen worden, zal deze eenmalige hoge dosis bestraling kunnen volstaan als volledige behandeling van laag-risico borstkankerpatiënten, ofwel gegeven kunnen worden voorafgaande aan de borstsparende operatie en daarmee aanvullende bestraling met een duur van 3 tot 5 weken overbodig maken.

Hoe wordt het project uitgevoerd?
In dit onderzoek worden 25 laag-risico borstkankerpatiënten, ouder dan 60 jaar, met een hoge dosis bestraald op de borsttumor. Zes maanden later wordt borstsparende operatie verricht om te controleren of er nog levende tumorcellen aanwezig zijn. Tevens wordt onderzocht welke bijwerkingen hierbij optreden, hoe de kwaliteit van leven is en hoe het cosmetisch resultaat is.

Wat is de status van het project, zijn er resultaten?
Alle voorbereidende studies voorafgaande aan de klinische studies, zoals ontwikkelen MRI in rugligging, virtuele simulatie van bestralingsplannen, QA voor uitvoeren van de bestraling op het bestralingstoestel, zijn uitgevoerd.
De METC van het UMC Utrecht heeft de klinische studie afgelopen jaar goedgekeurd en de eerste patiënt is recent geïncludeerd. Om de inclusie van patiënten te vergroten gaan op korte termijn het Antonius ziekenhuis te Nieuwegein en het Diakonessenhuis Utrecht deelnemen aan de studie.

Wat is de impact voor de borstkankerpatiënt?
Na afloop van de studie wordt verwacht inzicht te hebben in het effect van een eenmalige hoge dosis bestraling. Indien haalbaar en veilig zal in de nabije toekomst deze eenmalige bestraling op de borsttumor gegeven kunnen worden in plaats van 3 tot 5 weken bestraling van de gehele borst na de operatie. Wanneer blijkt dat na eenmalige bestraling een aanvullende operatie nodig blijft, betekent dit ook winst voor de patiënt, omdat slechts 1 bestraling nodig is. Aangezien niet de gehele borst bestraald hoeft te worden, wordt verwacht dat minder bijwerkingen zullen optreden met een goed cosmetisch resultaat en goede kwaliteit van leven.

In dit filmpje vertelt Dr. Desirée van den Bongard meer over het onderzoek.