Lange termijn risico op hart- en vaatziekten na de behandeling tegen borstkanker

Jaren na de behandeling tegen borstkanker kunnen er hart- en vaatproblemen optreden. Is dit het gevolg van de behandeling? En voor welke patiënten is dit vooral een probleem?

Hartschade na behandeling van borstkanker: identificeren van overlevenden met een verhoogd risico.Dit onderzoek - de Harbor studie - bekijkt de risico’s op hart- en vaatziekten op de lange termijn, jaren na de behandeling tegen borstkanker. Doel is om te bepalen welke groepen patiënten na behandeling tegen borstkanker meer kans op hart- en vaatziekten hebben.

Wat is de aanleiding voor dit project?
De afgelopen decennia is de behandeling van borstkanker sterk verbeterd, waardoor meer vrouwen genezen. Helaas krijgen sommige vrouwen op de lange termijn te maken met nadelige gevolgen van de behandeling voor borstkanker, zoals hart- en vaatziekten. Deze nadelige gevolgen kunnen de kwaliteit van leven van kankeroverlevenden verminderen. In de afgelopen jaren is door wereldwijd onderzoek duidelijk geworden dat chemotherapie en bestraling van de borst het risico op het ontstaan van hart- en vaatziekten kunnen vergroten. Hoe vaak en bij welke vrouwen dit gebeurt, is niet goed bekend. Ook weten we niet na welke behandeling, of combinatie van behandelingen, het risico op het ontstaan van hart- en vaatziekten het meest verhoogd is. Het is van belang om hier meer over te weten te komen, zodat (ex)borstkankerpatiënten met een verhoogd risico op het ontstaan van hart- en vaatziekten in de toekomst beter geïnformeerd en behandeld kunnen worden.

Hoe wordt/is het project uitgevoerd?
In dit project wordt zowel door middel van medisch dossier onderzoek en koppelingen met Nederlandse ziekteregistraties in een groep van ongeveer 20.000 vrouwelijke borstkankerpatiënten die in het verleden behandeld zijn, gekeken welke behandeling(en) en andere risicofactoren de kans op het ontstaan van hart- en vaatziekten kunnen vergroten. Tevens zal er in detail gekeken worden naar het samenspel tussen de behandeling voor borstkanker, bekende risicofactoren voor hart- en vaatziekten, leefgewoonten en genetische aanleg op het ontstaan van hart- en vaatziekten (zoals een hartinfarct of hartfalen) in een zogenaamd patiënt-controle onderzoek.
Daarnaast wordt op de polikliniek van het AVL en UMCG bij 500 lange-termijnoverlevenden na borstkanker gekeken naar de mate van hartschade na behandeling met chemotherapie.

Wat is de impact voor de borstkankerpatiënt?
Met dit project verwachten wij patiëntengroepen in beeld te brengen die een verhoogde kans op het ontstaan van hart- en vaatziekten lopen, zodat tijdig maatregelen genomen kunnen worden om deze vrouwen op te sporen. Daarnaast kan het project aanwijzingen geven om in de toekomst behandelingen voor borstkankerpatiënten met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten aan te passen.

Wat is de voortgang, en zijn er al resultaten?
Een deel van het medisch dossier onderzoek is gedaan en zal in het komende jaar worden voortgezet. Daarnaast zijn de voorbereidingen bijna afgerond voor het onderzoek waarbij lange-termijnoverlevenden na borstkanker op de polikliniek worden uitgenodigd. Zodra het onderzoek medisch-ethisch en wetenschappelijk is goedgekeurd, zullen de eerste vrouwen uitgenodigd worden om een uitgebreide screening naar (risicofactoren voor) hart- en vaatziekten te ondergaan.