Leren van lange termijn overlevers met uitgezaaide borstkanker

Hoewel er van uit wordt gegaan dat genezing niet meer mogelijk is wanneer borstkanker uitgezaaid blijkt te zijn, heeft iedere oncoloog in zijn of haar praktijk patiënten bij wie er vele jaren na die diagnose geen enkel spoor van borstkanker kan worden gevonden. Dergelijke langdurige reacties op behandeling zijn zeldzaam (±5%), maar bieden onderzoekers een enorme kans om te leren bij wie en waarom behandelingen soms zo goed werken.

Wat is de aanleiding voor dit onderzoek?
Hoewel er van uit wordt gegaan dat genezing niet meer mogelijk is wanneer borstkanker uitgezaaid blijkt te zijn, heeft iedere oncoloog in zijn of haar praktijk patiënten bij wie er vele jaren na die diagnose geen enkel spoor van borstkanker kan worden gevonden. Dergelijke langdurige reacties op behandeling zijn zeldzaam (±5%), maar bieden onderzoekers een enorme kans om te leren bij wie en waarom behandelingen soms zo goed werken. Uniek is dat in dit onderzoek er niet naar ‘de gemiddelde reactie’ op een behandeling wordt gekeken, maar naar de positieve uitzonderingen. Dat is niet eerder toegepast en biedt een enorme kans voor onderzoek.

Wat is het doel?
Het doel van dit onderzoek is begrijpen wie er langdurig in leven kan blijven ondanks uitzaaiingen van borstkanker: welke kenmerken van de patiënt spelen een rol (leeftijd, aantal en type uitzaaiingen, erfelijke gevoeligheid, etc)? Welke behandelingen geven een kans op langdurige overleving? En welke genetische kenmerken van de tumor spelen een rol?

Hoe wordt het onderzoek uitgevoerd?

Met gebruik van de Nederlandse kankerregistratie worden alle patiënten in kaart gebracht die tussen 1995 en 2005 bij de eerste diagnose van borstkanker al uitzaaiingen bleken te hebben en toch al 10 jaar of langer in leven zijn.
Van alle patiënten (en een goede controle groep) worden vervolgens door getrainde data managers van het IKNL gedetailleerde gegevens verzameld over de behandelingen, bijwerkingen, medicijnen, andere ziektes, etc. Van een deel van deze patiënten wordt ook tumorweefsel verzameld. Hierin kan met moderne analyse technieken, zgn next-generation sequencing, de erfelijke code van de tumor in de vorm van DNA en RNA heel precies in kaart gebracht worden en onderzocht worden welke eigenschappen van de tumor gepaard gaan met een langdurige overleving.

Wat zijn de te verwachten resultaten en wat is de impact voor de patiënt?
Met het onderzoek hopen de wetenschappers combinaties te vinden van kenmerken van de patiënt, de behandeling en de tumor, die verklaren waarom het soms wél mogelijk is om vele jaren te leven met uitzaaiingen. Hierdoor wordt het mogelijk om patiënten te identificeren bij wie langdurige overleving in het verschiet ligt en bij wie eventueel wel of juist niet uitgebreide behandeling zinvol kan zijn om langdurige overleving te bewerkstelligen. De moleculaire analyse in een subgroep gaat laten zien of in het DNA en RNA van de tumor gerichte kenmerken ontdekt kunnen worden die tumorcellen extreem gevoelig maken voor een specifieke behandeling.