Vaststellen van hartspierbelasting (strain) voor vroege detectie van beginstadia van hartschade bij jonge borstkankeroverlevenden die behandeld zijn met anthracycline-bevattende chemotherapie

Chemotherapie met anthracyclines* en bestraling kan het risico op hart- en vaatziekten na behandeling van borstkanker verhogen. Het is onvoldoende bekend wat de langetermijnrisico’s zijn en hoe hartschade vroeg genoeg kan worden opgespoord om tijdig te kunnen ingrijpen.

Wat is de aanleiding voor dit onderzoek?
Chemotherapie met anthracyclines* en bestraling kan het risico op hart- en vaatziekten na behandeling van borstkanker verhogen. Het is onvoldoende bekend wat de langetermijnrisico’s zijn en hoe hartschade vroeg genoeg kan worden opgespoord om tijdig te kunnen ingrijpen. Daarom wordt in deze prospectieve studie, gekeken of er vijf en tien jaar na chemotherapie met anthracyclines afwijkingen met hartecho’s te vinden zijn die kunnen duiden op een verhoogde kans op hart- en vaatziekten.
Ook wordt er onderzocht hoe die mogelijke schade zich ontwikkeld in de loop van de tijd door de meting na twee jaar te herhalen. De belangrijkste uitkomstmaat in deze studie is de pompkracht van de linkerhartkamer (linkerventrikelejectiefractie: LVEF) die met de hartecho vastgesteld wordt. Recent is gebleken dat de LVEF niet altijd een goede maat is om vroege verstoring van de hartspierfunctie op te sporen. Ook is gebleken dat veel patiënten met hartfalen geen afwijkende LVEF hebben. Met ”strain”-analyse** van hartecho’s kan in detail gekeken worden naar vervorming van de hartspier gedurende een hartslag. Het lijkt een veelbelovende nieuwe en gevoelige methode om in een vroeg stadium verstoorde hartspierfunctie op te sporen.

* Anthracyclines zijn een ‘soort’ chemotherapie die het DNA van kankercellen beschadigt. Ze zijn zeer effectief, maar kunnen als relatief zeldzame bijwerking hebben dat er hartschade kan optreden.
** Strain-analyse is een nieuwe manier om hartecho’s te analyseren. De beweging van de hartwand wordt gevolgd tijdens het samentrekken en ontspannen van het hart. Zo valt het op wanneer een gedeelte van de hartwand minder bewegelijk is dan normaal, zelfs wanneer de ‘pompkracht’ van het hart als geheel (nog) binnen de normale waarden valt.

Wat is het doel van dit onderzoek?
1. Met strain-analyse van hartecho’s het vóórkomen van beginstadia van hartschade onderzoeken bij jonge borstkankeroverlevenden behandeld met chemotherapie met anthracylines (vergeleken met patiënten die niet zijn behandeld met anthracyclines);
2. Onderzoeken van de aanvullende waarde van strain-hartecho’s ten opzichte van gewone hartecho’s bij het vaststellen van beginstadia van hartschade bij jonge borstkankeroverlevenden.
Hoe wordt het onderzoek uitgevoerd?
De strain-analyses worden uitgevoerd op de (opgeslagen) hartecho’s die zijn gemaakt in de lopende prospectieve studie. De lopende studie geeft een uitgelezen kans om in een uitgebreid onderzochte studiepopulatie naar geavanceerde strain-analyse van het hart te kijken, zonder extra belasting voor patiënten.

Wat zijn de te verwachten resultaten en wat is de impact voor de patiënt?
1. Gedetailleerde gegevens over vroege verstoring van de hartfunctie bij borstkankeroverlevenden behandeld met en zonder anthracyclines, en inzicht in veranderingen daarin tijdens de follow-up.
2. Kennis over de toegevoegde waarde van gevoelige strain-analyse in vergelijking met conventionele hartecho’s bij borstkankeroverlevenden.
Met deze kennis kunnen patiënten met een verhoogd risico op hartschade in de toekomst hopelijk eerder geïdentificeerd worden. Door aangepaste follow-up kan bij deze patiënten vroege opsporing en eventuele behandeling van vroege hartschade mogelijk de kans op ernstige hart- en vaatziekten verminderen.