REFINE-studie: pre-operatieve verfijning van lymfeklierstadiëring bij klierpositieve borstkankerpatiënten behandeld met neoadjuvante systemische therapie

Dit onderzoek draagt eraan bij dat het mogelijk wordt om een grote groep patiënten veilig en betrouwbaar een operatie in de lymfeklieren van de oksel te besparen.

Doel van het onderzoek
De onderzoekers willen moderne beeldvormende technieken inzetten om bij patiënten met uitgezaaide borstkanker een beter beeld te krijgen van de lymfeklieren na chemotherapie. Bij zo’n 1 op de 3 patiënten werkt chemo voor de operatie namelijk zó goed, dat de operatie niet meer nodig is. Maar hoe kun je veilig en betrouwbaar vaststellen om welke patiënten het gaat?

Waarom is dit onderzoek nodig?
In Nederland wordt bij 1 op de 7 vrouwen een vorm van borstkanker vastgesteld gedurende haar leven. Indien er bij diagnose sprake is van een lymfeklieruitzaaiing in de oksel, dan heeft dit zowel gevolgen voor de behandeling als voor de prognose van de patiënte.

Momenteel bestaat de behandeling in het geval van een lymfeklieruitzaaiing in de oksel uit een operatie, voorafgegaan door chemotherapie (neoadjuvante systemische therapie). Echter, door het effect van de chemo blijkt 1 op de 3 patiënten geen uitzaaiing meer in de oksel te hebben ten tijde van de operatie en ondergaat zij dus ‘onnodig’ deze operatie.

Vooralsnog is het niet mogelijk met de huidige beeldvormende technieken (echografie, MRI scan en PET-CT scan) en pathologie onderzoeken om een nauwkeurige uitspraak te kunnen doen over de lymfeklierstatus na afloop van de neoadjuvante systemische behandeling. Dit betekent dat er geen uitspraak kan worden gedaan voorafgaand aan de operatie van de oksel of een patiënte wel of geen lymfeklieruitzaaiingen meer heeft als gevolg van de neoadjuvante systemische therapie.

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?
De onderzoekers hebben de beschikking over medische gegevens en lymfekliermateriaal van 227 patiënten die eerder meededen aan de RISAS-studie, tussen 2017-2019. Bij al deze patiënten was er sprake van een lymfeklieruitzaaiing in de oksel. Zij werden allen behandeld met neoadjuvante systemische therapie.

De beschikbare gegevens worden uitvoerig onderzocht. Er wordt gezocht naar biomarkers en microscopische kenmerken die het verdere verloop van de ziekte voorspellen. Gecombineerd met de medische beelden die tijdens het onderzoek en de behandeling zijn gemaakt, vormt zich zo een voorspellend model waarmee voorspeld kan worden welke patiënten na de chemotherapie geen operatie meer nodig zullen hebben. Dat model gaan de onderzoekers vervolgens toetsen (‘valideren’) in een andere groep patiënten met een lymfeklieruitzaaiing, die zijn behandeld in de periode 2020-2022. Zo wordt het voorspellende model robuust gemaakt.

Wat levert dit onderzoek op?
Dit onderzoek draagt eraan bij dat het mogelijk wordt om een grote groep patiënten veilig en betrouwbaar een operatie in de lymfeklieren van de oksel te besparen.