Grote voordelen lipofilling voor patiënt bij (borst)reconstructies en littekens

De Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie (NVPC) en Borstkankervereniging Nederland (BVN) zijn een campagne gestart om de reconstructiemethode lipofilling toegestaan en vergoed te krijgen.


De campagne richt zich in eerste instantie op het ministerie van VWS en het Zorg Instituut Nederland (ZIN). De behandeling biedt patiënten grote voordelen, maar kan door negatief advies van ZIN momenteel niet worden vergoed.
Lipofilling is een techniek binnen de plastische chirurgie, waarbij eigen vet wordt ingespoten voor onder andere reconstructie van aangeboren afwijkingen, littekens of borstreconstructie na borstkanker. Omdat alleen lichaamseigen vet wordt gebruikt wekt lipofilling geen afweerreacties op. Patiënten in Nederland worden ernstig gedupeerd doordat deze kostenefficiënte en patiëntveilige techniek niet kan worden toegepast. De NVPC vraagt ZIN haar gedateerde standpunt uit 2009 te herzien en over te gaan tot goedkeuring van lipofilling voor onder andere borstreconstructie, littekenproblemen en contourproblemen. Ook BVN onderschrijft het standpunt van de NVPC naar aanleiding van klachten van patiënten en vraagt ZIN om goedkeuring van lipofilling.

Lipofilling veilig en effectief
De NVPC benadrukt de goede werking, de veiligheid voor de patiënt en de brede toepasbaarheid van lipofilling. Bijvoorbeeld bij borstkanker zorgen de borstsparende operatie of borstamputatie en de bestraling voor verandering van de vorm van de borst. Door het inspuiten van eigen vetweefsel zorgt lipofilling voor een goede reconstructie van de vorm van de borst na een borstsparende operatie voor borstkanker. Het grote voordeel is dat bij deze ingreep lichaamseigen weefsel wordt gebruikt. Het verplaatste vetweefsel groeit mee met de rest van het lichaam en geeft een levenslang resultaat. Daarnaast is het een weinig belastende operatie met snel herstel. In sommige gevallen wordt hiermee een grotere operatie of een borstamputatie voorkomen.

Lipofilling kan tevens worden ingezet bij aangeboren afwijkingen zoals onderontwikkeling van een helft van het gezicht, en bij correctie van ernstige littekens na een ongeval of operatie. Lipofilling is volgens de NVPC van grote waarde voor de patiënt. De techniek is bovendien, doordat weinig bijwerkingen optreden en daardoor vervolgoperaties onnodig zijn, kosteneffectief. Kortere opnames, minder belastende operaties en sneller herstel zorgen voor minder werkverzuim van de patiënten.

Ook BVN maakt zich zorgen over de ontwikkeling ten aanzien van de behandeling van borstkankerpatiënten. Onderdeel van BVN is B-force. B-force is een online platform waar ervaringen van borstkankerpatiënten worden uitgevraagd. Uit een recente B-force vraag onder ruim 600 patiënten is gebleken, dat ruim de helft interesse heeft in lipofilling. Toch hebben maar 60 van hen de behandeling met deze techniek ondergaan. Dit komt doordat lipofilling niet altijd mogelijk is, niet altijd wordt aangeboden in het eigen ziekenhuis, of omdat de techniek niet wordt vergoed door de verzekeraar. Dit laatste sluit aan bij de klachten die BVN de laatste tijd binnenkrijgt van patiënten die de behandeling met lipofilling willen of soms zelfs al begonnen zijn en geen vergoeding meer krijgen. Hierdoor kunnen zij de behandeling niet meer afmaken en moeten zij meer complexe ingrepen aangaan of zij kampen met blijvende problemen. Dit is onaanvaardbaar volgens BVN. De meerderheid van de plastisch chirurgen geeft bovendien in een onderzoek van de NVPC aan dat lipofilling bij borstreconstructie een van de patiëntvriendelijkste methoden is.

Nederland loopt achter in het aanbieden van zorg
Volgens een advies van ZIN (voorheen College voor Zorgverzekeringen) uit 2009 zouden er te weinig wetenschappelijke onderbouwingen zijn om behandeling van patiënten met lipofilling toe te staan of uit te voeren. “Patiënten worden ernstig tekort gedaan door het niet kunnen uitvoeren en vergoeden van deze techniek”, stelt René van der Hulst, plastisch chirurg en voorzitter van de NVPC. "Het is tijd om het negatieve advies te herzien, mede gezien de inmiddels ruime hoeveelheid wetenschappelijk bewijs voor de effectiviteit van lipofilling. Wereldwijd is het toepassen van deze techniek algemeen geaccepteerd.” In de ons omringende en andere landen wordt lipofilling vergoed vanuit het basispakket voor borstreconstructie, bijvoorbeeld na een borstsparende operatie. Landen waar dit voor geldt zijn onder andere: Duitsland, Oostenrijk, Engeland, Finland, Italië, Australië en Verenigde Staten. In Engeland heeft de informatie uit de beschikbare wetenschappelijke literatuur reeds geresulteerd in een multidisciplinaire richtlijn lipofilling van de Engelse vereniging van plastisch chirurgen (BAPRAS). Internationaal gezien loopt Nederland inmiddels achter op andere landen in het aanbieden van de juiste zorg en nieuwste technieken voor patiënten.