BVN: Borstkankerzorg steeds patiëntgerichter

Borstkankerzorg in Nederland is zich het afgelopen decennium veel meer op de behoeften en wensen van de patiënt gaan richten. Patiënten ervaren ook vaker dat ziekenhuizen doen wat ze beloven. De Monitor Borstkankerzorg en de jaarlijkse uitreiking van de roze lintjes door Borstkankervereniging Nederland (BVN) hebben een grote invloed op deze ontwikkeling gehad. Donderdag 5 juli ontvangen 71 van de 77 ziekenhuizen het roze lintje.


In de Monitor Borstkankerzorg wordt informatie gegeven over het zorgaanbod van ziekenhuizen en de ervaringen van patiënten met de borstkankerzorg. Het roze lintje is onderdeel van de monitor en geeft per ziekenhuis weer hoe dit op diverse criteria scoort. De criteria zijn opgesteld door BVN en zijn gebaseerd op wat patiënten belangrijk vinden in de borstkankerzorg. Ziekenhuizen die aan voldoende van deze criteria voldoen, krijgen het roze lintje.

Patiëntgericht
De Monitor Borstkankerzorg staat sinds 2010 online. De lintjes werden in datzelfde jaar voor het eerst uitgereikt. Vooral in de verslaglegging over een behandeling en in de bespreking van patiënten in een multidisciplinair overleg (MDO) zijn sindsdien grote stappen gezet. In 2003 had slechts een heel klein aantal van de ziekenhuizen een multidisciplinair team van specialisten voor borstkankerzorg. Inmiddels werken alle ziekenhuizen met een MDO. De meeste hebben een apart mammateam en een gespecialiseerde afdeling voor borstkankerzorg.
Sinds de basis van de borstkankerzorg in alle ziekenhuizen op orde is, richten de criteria van de monitor zich steeds meer op patiëntgerichtheid. Patiëntervaringen, gemeten in de PREM-vragenlijst over borstkankerzorg, wegen zwaarder mee in de toekenning van het roze lintje. PREM staat voor Patient Reported Experience Measures en gaat over hoe patiënten het zorgproces ervaren. De roze lintjes zijn nadrukkelijk géén medisch keurmerk.

Samen beslissen
Een thema waaraan BVN voor het tweede jaar op rij veel gewicht toekent, is gedeelde besluitvorming. In deze kijk op de patiënt en de zorg, ook wel Samen Beslissen genoemd, wordt de patiënt uitgenodigd en ondersteund om samen met de zorgverlener, na te denken en te beslissen over de behandeling die het beste bij haar of hem past. Het is immers de patiënt die een behandeling moet ondergaan en moet leven met de mogelijke gevolgen ervan.
Een onderdeel van Samen Beslissen is dat zorgverleners voor- en nadelen van verschillende behandelmogelijkheden met de patiënt bespreken. Uit de monitor blijkt dat de mate waarin ziekenhuizen op dit criterium scoren, nogal verschilt.


De norm die BVN ervoor stelt is dat 95 procent van de patiënten moet ervaren dat voor- en nadelen ‘helemaal of grotendeels’ zijn besproken. In het laagst scorende ziekenhuis is dit percentage 80, in het hoogst scorende 98. Wordt er uitsluitend gekeken naar de vraag of voor- en nadelen ‘helemaal’ zijn besproken, dan zijn de verschillen nog groter: het laagst scorende ziekenhuis zit op 30, het hoogst scorende op 81 procent.

Arts expert van ziekte en behandeling, patiënt expert van zijn leven
BVN legt zoveel nadruk op Samen Beslissen omdat bij borstkanker in veel gevallen meerdere behandelopties mogelijk zijn. De keuze voor een behandeling (of het achterwege laten ervan) hangt nauw samen met wat een patiënt belangrijk vindt in haar of zijn leven. De ruimte en aandacht krijgen om dát te inventariseren en voor het voetlicht te brengen, is de kern van Samen Beslissen. Uitgangspunt daarbij is: de arts is de expert van ziekte en behandeling, de patiënt is de expert van zijn leven.