Cijfers en feiten over late gevolgen van borstkanker

Meer mensen overleven borstkanker en leven daarna lang(er) door. De behandeling van borstkanker of preventieve behandelingen bij erfelijke belasting zijn vaak niet zonder gevolgen. Hierdoor wordt steeds meer ontdekt over de mogelijke gevolgen die deze behandelingen tegen borstkanker op de langetermijn kunnen hebben.

Sommige klachten treden op tijdens de behandeling, en sommige verdwijnen ook weer zodra de behandeling stopt. Als de klachten na afloop van de behandeling nog steeds bestaan of zelfs later optreden dan worden dat late gevolgen genoemd. Sommige klachten, zoals hartfalen, kunnen zich zelfs jaren later pas manifesteren.

Onder late gevolgen worden langdurige veranderingen verstaan die men ervaart op psychisch en/of lichamelijk vlak, door borstkanker en/of de behandeling ervan, waardoor het dagelijks functioneren wordt gehinderd.
Mogelijke late gevolgen die kunnen optreden (na de behandeling van) borstkanker zijn onder andere vermoeidheid, cognitieve klachten zoals geheugen- en concentratiestoornissen, zenuwpijn (neuropathie), slaapproblemen, lymfoedeem, negatieve emoties zoals angst en depressie, overgangsklachten en seksuele problemen, hart- en vaatziekten (hartfalen, hartinfarct of pijn op de borst) en andere vormen van kanker.

De cijfers
In 2017 kregen ruim 17.500 mensen de diagnose borstkanker of een voorstadium daarvan (in situ), waarvan 136 mannen.
Vind hier meer algemene cijfers over borstkanker

De overleving van borstkankerpatiënten wordt steeds beter: van de patiënten die in de periode 1989-1993 de diagnose kregen, was na 5 jaar 77% nog in leven, bij patiënten die de diagnose in de periode 2008-2012 kregen, is dit gestegen naar 87%.
(Bron: www.cijfersoverkanker.nl)

63% van de (ex)borstkankerpatiënten had lichamelijke klachten/problemen rondom seksualiteit als gevolg van borstkanker
(Bron: B-force)

36% van de (ex)borstkankerpatiënten had psychische klachten
(Bron: B-force)

In 2017 kregen 52.700 vrouwen te horen dat ze kanker hebben. Daarvan kregen er 14.765 de diagnose borstkanker. Daarmee is borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen (in dat jaar).
(Bron: www.cijfersoverkanker.nl)

Bestraling en bepaalde soorten chemotherapie en immunotherapie kunnen het harten/of hartspier beschadigen. Gevolg: (ernstige) vermoeidheid en kortademigheid bij (minimale) inspanning. Hartfalen kan soms tot wel meer dan 10 jaar na afronding van de behandeling optreden.
* Radiotherapie/bestraling beschadigt vooral de hartkleppen en kransslagaders
* Chemotherapie (bepaalde soorten) beschadigt vooral de hartspier
Hoeveel patiënten dit treft is onduidelijk. Meestal is het een chronische aandoening die grote invloed heeft op de kwaliteit van leven van de patiënt.

Weinig kennis

Late gevolgen worden niet standaard geregistreerd, dus hoe vaak welke klacht onder patiënten een bepaald aantal jaren na de behandeling voorkomt, is niet eenduidig bekend. Het is belangrijk dat mogelijke late gevolgen herkend en vroegtijdig opgespoord worden. Klachten worden vaak door de (ex)patiënt zelf en huisartsen niet direct in verband gebracht met de behandeling tegen borstkanker, of juist wel terwijl er geen relatie is.
Ook is niet altijd te achterhalen of een bepaalde klacht gevolg is van de behandeling of dat het te maken heeft met erfelijke aanleg, leeftijd of een andere ziekte. Ook leefstijl kan de klacht (mede)veroorzaakt hebben. Naar veel late gevolgen is nog niet voldoende onderzoek gedaan om te kunnen zeggen waarom de ene patiënt wel een bepaalde klacht ontwikkelt op termijn en de andere, met eenzelfde soort kanker en behandeling, niet. Borstkankervereniging Nederland pleit stellig voor meer onderzoek naar late gevolgen, de oorzaken ervan en de behandelmethoden. Veel recente onderzoeken hebben het opsporen van patiënten met een hoger risico voor bepaalde gevolgen tot doel. Zo kun je in een vroeg stadium specifieke patiënten opsporen en vaak maatregelen nemen om erger te voorkomen.

Meer informatie over late gevolgen vind je op de site van Borstkankervereniging Nederland.
Lees het dossier over hartfalen
Lees het dossier over onvruchtbaarheid
Lees het dossier over relatieproblemen