Hoe kun je een borstkankerpatiënt steun bieden?

De diagnose

Als iemand de diagnose borstkanker krijgt overheersen in eerste instantie vaak emoties van ongeloof, schrik en verdriet. Iedereen reageert anders. Het hangt er heel erg van af of een diagnose iemand overvalt of dat diegene het al aan zag komen.
Wanneer er behandeling mogelijk is (operatie, chemotherapie, radiotherapie) hervinden de meeste vrouwen binnen een paar weken hun emotioneel evenwicht. Ze richten zich op de behandeling en zijn hoopvol dat ze weer beter zullen worden. Toch ervaren vrouwen ook in deze periode vaak allerlei praktische, emotionele, spirituele en lichamelijke problemen.

Luisterend oor

Een luisterend oor bieden, kan vaak heel veel steun geven als de patiënt in haar behandelperiode zit. Bedenk hierbij dat je niet met oplossingen hoeft te komen. Ondersteun de patiënt in haar gevoelens, maar kom niet met opmerkingen als ‘het komt wel goed’ of ‘ik ken iemand die is nu weer helemaal beter’. Daarmee ontken je de angst en onzekerheid van de patiënt.

Bied praktische hulp

Ook kun je steun geven door afleiding te bieden, door bijvoorbeeld samen iets leuks te gaan doen. Daarnaast kun je iemand helpen door praktische hulp te bieden. Door bijvoorbeeld te koken, boodschappen te doen of de kinderen op te vangen. Weet je niet aan welke steun iemand het meest behoefte heeft? Vraag diegene maar gewoon of er behoefte is aan hulp en op welke manier je zou kunnen helpen.

Na de behandeling

Nadat de behandeling van borstkanker is afgesloten hebben vrouwen vaak nog enkele maanden nodig om te verwerken wat ze hebben meegemaakt. Fysiek zijn ze aan het herstellen maar hun hoofd zit nog helemaal vol. Angst voor terugkeer van de ziekte, somberheid, boosheid en extreme vermoeidheid komen in deze periode regelmatig voor. Patiënt en omgeving lopen in deze periode vaak niet in gelijke tred. De omgeving is verheugd dat de belastende behandelingen achter de rug zijn en pakt de draad weer op. Het gewone leven kan weer beginnen. Terwijl dan juist bij de patiënt het besef doordringt wat er allemaal gebeurd is.

Juist nu is aandacht hard nodig

Verwerken van de intensieve periode van diagnose en behandeling vindt onder andere plaats door er over te praten. Als naaste kun je hier bij helpen door ervoor open te staan. Het is misschien goed om je te realiseren dat vrouwen het in deze periode vaak vervelend vinden om een beroep op anderen te doen. Zij hebben al veel hulp ontvangen tijdens de behandeling en willen anderen nu niet meer lastig vallen. Met name in het vragen van emotionele steun zijn vrouwen na behandeling nogal eens afwachtend. Soms zijn ze teleurgesteld dat anderen niet meer vragen naar hun situatie. Vaak is er wel de behoefte om nog te praten over wat ze hebben meegemaakt, maar ze beginnen er zelf niet over omdat ze bang zijn dat zij de omgeving er mee belasten. Begin er daarom gewoon zelf eens over. En moedig ook anderen aan om dit te doen als je merkt dat de patiënt daar behoefte aan heeft.

Verschil in behoefte

Het is goed om je te realiseren dat er verschillende manieren zijn om ingrijpende gebeurtenissen te verwerken. Niet iedereen heeft de behoefte om over problemen en gevoelens te praten en verdriet met elkaar te delen. Sommige mensen zoeken liever afleiding, vinden dat het helpt om niet bij problemen stil te staan. De ene manier van met problemen omgaan is niet beter dan de andere. Ieder heeft zijn eigen manier van verwerken.

Professionele hulp

Tenslotte, doet iemand zich heel stoer voor maar heb jij echt het idee dat het niet goed gaat, probeer dit dan bespreekbaar te maken. Als je denkt dat er professionele hulp nodig is adviseer de patiënt dan om de problemen te bespreken met de huisarts of behandeld arts. Zij kunnen doorverwijzen naar bijvoorbeeld een psycholoog.

Over de auteur
:
Dr. Petra Servaes, GZ psycholoog bij de afdeling Medische Psychologie van het Universitair Medisch Centrum St Radboud in Nijmegen is sinds 2008 werkzaam in de oncologische patiëntenzorg. Naast psychosociale ondersteuning aan patiënten in alle fases van de behandeling van kanker geeft zij ook begeleiding aan partners, kinderen en ouders van patiënten met kanker.


Op welke manieren gaan patiënten om met borstkanker?

Op ons blog vind je verschillende persoonlijke verhalen van patiënten.